Vì sao Trung Quốc có thể tăng tốc trong "đổi mới sáng tạo quy mô lớn"?

Từ ngày 23 đến 25/6, Diễn đàn Kinh tế Thế giới mùa Hè 2026 diễn ra tại Đại Liên, Trung Quốc. Khoảng 1.800 khách mời từ hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đến dự, trao đổi trí tuệ xoay quanh chủ đề "Đổi mới sáng tạo quy mô lớn". Tại diễn đàn, các thành quả đổi mới sáng tạo của Trung Quốc tập trung ra mắt công chúng, động lực đổi mới được mọi người quan tâm. Những đột phá trong các lĩnh vực tiên phong như thông tin lượng tử, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ thương mại đang diễn ra nhanh chóng, cùng với việc các công nghệ, sản phẩm và hệ sinh thái mới đang tăng tốc chuyển từ "thành quả phòng thí nghiệm" sang "ứng dụng đại chúng". Nguồn lực mạnh mẽ này không phải ngẫu nhiên bùng phát, mà là kết quả tất yếu của sự kết hợp sâu sắc và phối hợp đồng bộ giữa các lợi thế thị trường, ngành công nghiệp, thể chế và mở cửa.

Thị trường thống nhất siêu lớn là bãi thử nghiệm tự nhiên cho đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Trung Quốc sở hữu thị trường siêu lớn và vô số kịch bản ứng dụng, tạo sân khấu rộng lớn cho việc hiện thực hóa công nghệ mới. Từ xe năng lượng mới đến mạng 5G/6G, từ robot công nghiệp đến các mô hình AI lớn, vô số công nghệ mới đã hoàn thành bước chuyển từ "khái niệm" sang "triển khai quy mô lớn" tại thị trường Trung Quốc. Tại diễn đàn, nhiều người đứng đầu các doanh nghiệp đa quốc gia đã chia sẻ sâu sắc về điều này. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Ericsson, ông Chafic Nassif chỉ ra rằng, Trung Quốc sở hữu cả ba yếu tố "quy mô, tốc độ thực thi và hệ sinh thái ngành công nghiệp đổi mới", khiến Trung Quốc có được vị trí then chốt độc nhất trong bố cục khoa học công nghệ toàn cầu.

Hệ thống chuỗi ngành công nghiệp đầy đủ là trụ cột vững chắc cho đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Có thị trường rộng lớn chưa đủ, còn cần năng lực kỹ thuật chuyển hóa công nghệ thành sản phẩm. Trung Quốc sở hữu hệ thống ngành công nghiệp lớn nhất, đầy đủ chủng loại nhất và hoàn chỉnh nhất thế giới, khiến đổi mới công nghệ có thể nhanh chóng đi từ phòng thí nghiệm đến dây chuyền sản xuất, từ mẫu thử thành sản phẩm. Trong diễn đàn lần này, 16 “nhà máy hải đăng" mới trên toàn cầu được công bố, trong đó có 8 doanh nghiệp Trung Quốc được lựa chọn. "Nhà máy hải đăng" được xem là tiêu chuẩn cho quá trình chuyển đổi số và sản xuất thông minh trong ngành sản xuất toàn cầu, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm một nửa số lượng chính là minh chứng trực tiếp nhất cho năng lực kỹ thuật chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh của Trung Quốc.

Lợi thế thể chế ổn định và lâu dài là sự bảo đảm vững chắc cho đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Đổi mới quy mô lớn không phải là hành động ngắn hạn "một sớm một chiều", mà là một công trình hệ thống đòi hỏi đầu tư lâu dài và cải tiến liên tục. Trung Quốc đã liên tục lập và thực hiện 15 quy hoạch 5 năm, và Đề cương Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 cũng đã nêu rõ "xây dựng hệ thống ngành công nghiệp hiện đại". Sự ổn định, liên tục và tầm nhìn chiến lược này mang lại sự đảm bảo về mặt thể chế cho đổi mới quy mô lớn. Nhà kinh tế trưởng Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới Carsten Fink nhận định, Chính phủ Trung Quốc liên tục đưa ra các chính sách ưu đãi, là "một trong số ít nền kinh tế có thể liên tục cung cấp kỳ vọng ổn định và môi trường kinh doanh đáng tin cậy". Chính lợi thế thể chế ổn định, lâu dài này đã giúp các nhà đổi mới dám đầu tư, dám bố trí chiến lược và dám kiên trì.

Cục diện phát triển mở cửa và cùng thắng giúp sự đổi mới sáng tạo của Trung Quốc mang lại lợi ích cho toàn cầu. Đổi mới quy mô lớn của Trung Quốc không phải là tuần hoàn khép kín, mà là chia sẻ lợi ích phát triển với toàn cầu thông qua mở cửa trình độ cao. Ví dụ, trong lĩnh vực năng lượng mới, Trung Quốc cung cấp hơn 80% tấm pin mặt trời và 70% thiết bị năng lượng gió trên toàn cầu, lần lượt góp phần giảm chi phí năng lượng gió và điện mặt trời toàn cầu hơn 60% và 80%. Một cuộc khảo sát của Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung Quốc cho thấy, gần một nửa số doanh nghiệp Mỹ đang xuất ngược trở lại toàn cầu những công nghệ đã được hoàn thiện tại Trung Quốc. Một cuộc khảo sát khác của KPMG cũng chỉ ra rằng, lý do của đa số các tập đoàn đa quốc gia thâm canh tại Trung Quốc đã chuyển từ "tìm kiếm lợi nhuận" sang "học hỏi". Tổng giám đốc và Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới Alois Zwinggi cho cho rằng, "Trung Quốc là động cơ quan trọng của nền kinh tế toàn cầu, là trung tâm sản xuất và đổi mới sáng tạo, đồng thời là quốc gia đóng góp quan trọng cho tiến bộ công nghệ và hợp tác quốc tế."

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ rõ: "Nắm bắt đổi mới sáng tạo chính là nắm bắt phát triển; mưu cầu đổi mới sáng tạo chính là mưu cầu tương lai." Hướng tới tương lai, Trung Quốc sẽ tiếp tục kích hoạt động lực đổi mới bằng các lực lượng sản xuất chất lượng mới, khiến càng nhiều quốc gia được hưởng lợi ích từ đổi mới sáng tạo quy mô lớn, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của toàn cầu.

Nguồn: CMG