Thành phố nhỏ ở miền Tây Trung Quốc làm thế nào trở thành “nhà máy Token” toàn cầu?

Năm 2026, cuộc đua đổi mới sáng tạo AI toàn cầu bước vào giai đoạn quyết liệt, quy mô hạ tầng năng lực tính toán, giá thành và chuyển đổi xanh đã trở thành một trong những biến lượng then chốt ảnh hưởng tới sức cạnh tranh của các quốc gia. Token là đơn vị nhỏ nhất trong thông tin xử lý mô hình AI, mỗi một lần đặt câu hỏi, mỗi một lần tạo thành, mỗi một lần tương tác và suy đoán, đều cần tiêu hao Token. Token được xem là nhiên liệu cơ bản nhất để phát triển trí tuệ nhân tạo.

Truyền thông quốc tế đưa tin, “tháng 3/2026, tại Hội nghị Công nghệ thường niên (GTC) do NVIDIA tổ chức tại San Jose, California, CEO Jensen Huang của NVIDIA đã đưa ra một tuyên bố làm rung chuyển giới công nghệ và kinh tế toàn cầu khi ông chính thức định nghĩa token là đơn vị kinh tế cốt lõi của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Ông không giới thiệu một sản phẩm phần cứng mới theo nghĩa truyền thống, mà phác thảo toàn bộ một khuôn khổ kinh tế mới trong đó các trung tâm dữ liệu không còn là nơi lưu trữ thông tin thụ động, mà trở thành những nhà máy sản xuất trí tuệ, nơi điện năng và dữ liệu được chuyển hóa thành token - những gói thông tin số rời rạc chứa đựng trí tuệ máy. Như vậy, sức mạnh tính toán đã trở thành một loại tiền tệ mới, và chỉ số hiệu suất quan trọng nhất không còn là tốc độ xử lý thuần túy mà là số lượng token có thể tạo ra trên mỗi watt điện tiêu thụ”.

Thành phố Khánh Dương, tỉnh Cam Túc ở khu vực Tây Bắc Trung Quốc từng là một trong những mỏ dầu lớn nhất Trung Quốc - Mỏ dầu Trường Khánh - đến nay, một sự “khai thác” mới đang âm thầm diễn ra trên vùng đất này. Trên cao nguyên hoàng thổ ở thành phố Khánh Dương, hàng nghìn cánh quạt gió phát điện đang truyền vào trung tâm dữ liệu trong thành phố Khánh Dương. Ở đó, dòng điện và máy chủ gặp nhau, tạo thành từng chiếc Token. Khi bạn đang ở Malaysia sử dụng phần mềm chỉnh sửa hình ảnh, lệnh sửa ảnh của bạn trong chốc lát được phân tách thành Token, chuyển đến thành phố Khánh Dương, máy chủ ở đây nhanh chóng hoàn thành thuật toán đám mây, rồi gửi Token kết quả chỉnh sửa hình ảnh trở lại điện thoại di động của bạn.

Suy luận của các mô hình lớn như Ali Qwen, Kimi, DeepSeek, v.v., đưa ra yêu cầu, máy chủ ở Khánh Dương tải lên đám mây. Không giới hạn trong nước Trung Quốc, mà còn truyền đến các nơi Bắc Mỹ, châu, Âu, châu Á - Thái Bình Dương, nghiệp vụ tại nước ngoài của các doanh nghiệp như DeepSeek, Minimax, Meitu, v.v., đều dựa vào sự vận thành thuật toán từ thành phố Khánh Dương.  

Năm 2022, Trung Quốc khởi động dự án “Dữ liệu ở miền Đông, tính toán ở miền Tây”, nhất thể hóa trên cả nước 8 đầu mối mạng lưới thuật toán, thành phố Khánh Dương là một trong số đó. Trong 8 đầu mối mạng lưới, có 5 đầu mối tập trung ở miền Tây, bao gồm cụm thành phố Thành Đô - Trùng Khánh, Quý Châu, Nội Mông, Cam Túc, Ninh Hạ. Số liệu chính thức cho thấy, tính đến cuối năm 2025, quy mô thuật toán thông minh của Trung Quốc lên đến 1,59 triệu PFlops, trong đó, 8 đầu mối mạng lưới chiếm trên 80%.

Nguồn tin cho biết, “tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc 2026, Cục trưởng Cục Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc Lưu Liệt Hồng công bố một con số gây chấn động: Lượng token AI sử dụng hàng ngày tại Trung Quốc đã vượt mốc 140 nghìn tỷ, tăng hơn 1.000 lần so với đầu năm 2024. Trung Quốc không chỉ bước vào nền kinh tế token mà đang xây dựng hạ tầng để thống trị nó. Một chuỗi giá trị hoàn toàn mới đang hình thành: Điện năng được chuyển hóa thành năng lực tính toán, năng lực tính toán tạo ra mô hình AI, mô hình AI sản xuất token, và token trở thành hàng hóa xuất khẩu xuyên biên giới mà không cần tàu biển, không phải làm thủ tục hải quan, không chịu thuế quan truyền thống. Nếu một kilowatt giờ điện bán thẳng có giá khoảng 0,5 NDT thì cùng lượng điện đó khi được chuyển hóa thành dịch vụ AI có thể tăng giá trị lên tới 22 lần. Đây chính là phép tính kinh tế đằng sau khái niệm mà giới phân tích gọi là dầu mỏ mới của nền kinh tế toàn cầu”.

Vì sao miền Tây Trung Quốc trở thành “trung tâm thuật toán Trung Quốc”

Trước hết, nơi đây có nguồn năng lượng xanh như thủy điện, phong điện, quang điện dồi dào. Ở miền Đông Trung Quốc, giá điện để làm ra 1 triệu Token là khoảng 6-12 NDT, trong khí đó ở miền Tây giá thành chỉ mất một nửa và có ưu thế nổi trội về giá so với giá thành Token của nước ngoài.

Tiếp đó, đất đai ở miền Tây rất phù hợp cho việc xây dựng các trung tâm thuật toán. Nếu xây dựng một dự án trung tâm dữ liệu có diện tích hơn 66 nghìn mét vuông, chi phí đất đai ở miền Tây rẻ hơn rất nhiều lần so với miền Đông. 

Ngoài ra, miền Tây còn có ưu thế về khí hậu và nhân lực, khí hậu tự nhiên cao nguyên ở nơi đây có thể tiết kiệm chi phí vận hành điều hòa làm mát trung tâm dữ liệu. Ngoài ra, giá thành nhân lực phổ biến thấp hơn các thành phố hạng 1 ở miền Đông.

Thành phố Quý Dương ở tỉnh Quý Châu là một trong những thành phố sớm được hưởng lợi từ thuật toán. Ngay từ năm 2023, thành phố Quý Dương đã có hơn 3300 doanh nghiệp dữ liệu, các hãng Apple, Huawei, Tencent cùng 3 nhà cung cấp viễn thông lớn của Trung Quốc đã xây dựng trung tâm thuật toán hoặc dữ liệu tại đây.

Việc xây dựng trung tâm dữ liệu cũng thúc đẩy việc làm, đóng góp thuế thu cũng như tạo ra chuỗi ngành nghề đồng bộ, đã tiếp thêm sức sống mới về kinh tế cho địa phương. Ví dụ như thành phố Khánh Dương ở tỉnh Cam Túc, tính đến cuối năm 2025, đã có hơn 500 doanh nghiệp kinh tế số đến đây phát triển, che phủ trên nhiều lĩnh vực như dịch vụ đám mây, mô hình lớn, nghiên cứu phát triển chip, v.v.. Trong 3 năm qua, giá trị sản lượng kinh tế số của thành phố Khánh Dương liên tục 3 năm thực hiện tăng trưởng cấp số nhân, đạt mục tiêu “chục tỷ” trên phương diện đầu tư và giá trị sản lượng.

Trong quá trình thành phố nhỏ ở khu vực miền Tây Trung Quốc chuyển đổi mô hình “Nhà máy Token”, mặc dù có nhiều cơ hội phát triển to lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức, chủ yếu là cơ sở hạ tầng được nâng cấp chậm, thuật toán thông minh chưa đủ mạnh, hệ sinh thái ngành nghề chưa hoàn thiện, nhu cầu của địa phương còn hạn chế, v.v.. Đứng trước khó khăn, các bên trong chuỗi công nghiệp đang tìm kiếm nhiều giải pháp. Tháng 3/2026, Trung Quốc lần đầu tiên đưa “Tích hợp Năng lực tính toán và Điện lực” vào Báo cáo Công tác Chính phủ, đánh dấu công tác thí điểm ở địa phương, chính sách ban ngành chính thức nâng cấp thành bố trí chiến lược quốc gia.

Nguồn: CMG