Văn hóa sáng tạo năm Ngựa hút khách, “kinh tế con giáp” bừng sức sống mới

Năm 2026 là năm Ngựa. Khi Tết Nguyên đán năm Ngựa đang đến gần, trên khắp các con phố, ngõ nhỏ tại Trung Quốc, những “yếu tố Ngựa” rộn ràng xuất hiện, thổi bùng làn sóng tiêu dùng sôi động. Từ đồ chơi, câu đối – chữ Phúc, trang phục con giáp, đồ treo xe, nam châm tủ lạnh, móc khóa… mang hình tượng con Ngựa, doanh số đều tăng vọt. Trên một nền tảng thương mại điện tử, mẫu móc treo ngựa đỏ với lời chúc “Mã thượng hữu tiền” (tiền bạc đến ngay) đã bán được hơn 70.000 chiếc.

“Chú ‘Ngựa Đôn Đôn’ này đáng yêu quá! Vừa giữ được cảm giác thân thiện của linh vật Olympic, lại mang ý nghĩa cát tường ‘mã đáo thành công’”. Vừa kết thúc chuyến công tác tại Bắc Kinh, chị Khương Kỳ – người dân thành phố Vô Tích đã “phải lòng” ngay thú nhồi bông “Ngựa Đôn Đôn” được cấp phép chính thức bởi Olympic, bày bán tại Tòa nhà Công Mỹ ở Vương Phủ Tỉnh. Kể từ khi ra mắt vào cuối tháng 11/2025, dòng sản phẩm này luôn trong tình trạng cháy hàng.

Tại một cửa hàng văn hóa sáng tạo ở cổ trấn Huệ Sơn (Giang Tô), chiếc giá đỡ điện thoại hút nam châm in dòng chữ “Mã thượng hữu tiền” đã nhanh chóng trở thành mặt hàng bán chạy. Nhân viên cửa hàng cho biết: “Sản phẩm này vừa tiện dụng, vừa mang ý nghĩa may mắn. Đặc biệt, khách mua trong năm tuổi con giáp của mình rất ưa chuộng, mỗi ngày bán được vài chục chiếc”.

Trong văn hóa Trung Hoa, ngựa giữ vị trí đặc biệt như một biểu tượng tinh thần. Thành ngữ “nhất mã đương tiên” (một con ngựa lao lên trước tiên) thể hiện khí thế tiên phong dũng mãnh; “mã đáo thành công” gửi gắm ước nguyện hanh thông, thuận lợi; còn “vạn mã bôn đằng” (muôn ngựa phi nước đại) khắc họa sức sống cuộn trào và đà phát triển mạnh mẽ.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Giang Tô, ông Vương Khiết Bình nhận định: sự phát triển sôi động của “kinh tế con giáp” không chỉ gắn liền với sự hồi sinh của văn hóa truyền thống, mà còn đến từ việc các nhà thiết kế không ngừng đào sâu bản sắc văn hóa địa phương kết hợp sáng tạo để thổi luồng sinh khí mới cho các giá trị xưa.

Giới trẻ đang trở thành lực lượng tiêu dùng chủ đạo của các sản phẩm văn hóa sáng tạo con giáp. Dữ liệu tiêu dùng từ Tmall cho thấy, người dùng sinh sau năm 1995 chiếm hơn 50%, trong khi sức mua của thế hệ sinh sau năm 2000 tăng nhanh nhất. Sinh viên năm hai Đại học Giang Nam, Lý Manh Manh, chia sẻ: “Con giáp là biểu tượng quan trọng của văn hóa truyền thống. Giờ đây các sản phẩm văn hóa sáng tạo ngày càng hợp xu hướng, vừa đẹp vừa có ý nghĩa, rất đúng ‘gu’ của bọn em”.

Không chỉ sôi động trong nước, các sản phẩm chủ đề năm Ngựa còn ghi nhận sức tiêu thụ mạnh mẽ tại thị trường nước ngoài. Tại Nghĩa Ô – “thủ phủ hàng tiêu dùng của thế giới”, một thương nhân chuyên kinh doanh thú bông cho biết: trong hơn 30 mẫu sản phẩm mang yếu tố Ngựa mà cửa hàng tung ra, các mẫu như “Thanh mai trúc mã”, “Mã thượng phát tài” ghi nhận lượng đơn đặt hàng tăng mạnh. Khách buôn từ Singapore, Thái Lan liên tục đặt mua.

Ngày 14/1, tại xưởng sản xuất của Công ty đồ chơi Quân Huy (Thành phố Đông Hoản, tỉnh Quảng Đông), hàng chục công nhân đang nhịp nhàng thực hiện từng công đoạn lắp ráp. Những linh vật năm Ngựa với dáng vẻ ngộ nghĩnh dần thành hình. Đây là đơn vị được chỉ định sản xuất linh vật Gala Mừng Xuân 2026 của Đài Phát thanh – Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CMG). Tổng Giám đốc Vương Hải Quân cho biết: từ tháng 1 năm nay, lô đầu tiên gồm 10.000 chú “Ngựa Cát Tường” đã được bán ra thị trường nước ngoài thông qua các nền tảng như TikTok, nhận được sự đón nhận tích cực từ người tiêu dùng tại Thái Lan, Malaysia và cả khu vực Âu – Mỹ.

Cũng tại Nghĩa Ô, một chú ngựa bông được thiết kế để chào mừng năm Ngựa đã bất ngờ “nổi tiếng” vì… một lỗi nhỏ trong quá trình sản xuất. Do sơ suất của công nhân, nụ cười đáng lẽ cong lên lại bị may ngược, tạo thành biểu cảm buồn bã. Một khách hàng đã đăng hình “gương mặt không vui” này lên mạng xã hội, không ngờ lại chạm đến cảm xúc của hàng triệu cư dân mạng. Đơn đặt hàng lập tức đổ về dồn dập. Nhiều người bình luận rằng, từ ánh mắt và biểu cảm ấm ức của chú “Ngựa khóc nhè” ấy, họ nhìn thấy chính sự mệt mỏi của bản thân.

Giới chuyên gia phân tích cho rằng, sự bùng nổ của “kinh tế con giáp” không phải là hiện tượng ngẫu nhiên. Các sản phẩm văn hóa sáng tạo con giáp đã vượt ra khỏi vai trò trang trí lễ hội đơn thuần, trở thành phương tiện để con người gửi gắm và biểu đạt cảm xúc. Người trẻ ngày nay mua không chỉ là một món hàng. Khi vật chất không còn khan hiếm, chính sự đồng cảm và giá trị cảm xúc mà sản phẩm mang lại mới là điều dễ chạm tới trái tim người tiêu dùng.

Nguồn: CMG