Vì sao Trung Quốc dốc sức thúc đẩy giáo dục đại học nghề

Tại Trung Quốc, có một mô hình trường đại học kiên trì định hướng đào tạo là hướng ra thị trường, phát triển dịch vụ, thúc đẩy việc làm, kiên định định vị đào tạo nghề, bồi dưỡng nhân tài công nghệ cao đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đó chính là mô hình trường đại học nghề.

Ngày 12/1/2026, Bộ Giáo dục Trung Quốc phê chuẩn thành lập 14 trường đại học, trong đó có 8 trường đại học nghề: Đại học nghề Công nghệ kỹ thuật nông nghiệp Hắc Long Giang, Đại học nghề Công nghệ kiến trúc Giang Tô, Đại học nghề Công nghệ Hoàng Cương Hồ Bắc, Đại học nghề Công nghệ công nghiệp nhẹ Thành Đô Tứ Xuyên, Đại học nghề Công nghệ khoa học kỹ thuật Côn Minh (dân lập), v.v.. Đến nay, Trung Quốc đã có 102 trường đại học, học viện đào tạo nghề.

Từ năm 2019, Trung Quốc đã triển khai thí điểm giáo dục nghề trên bậc đại học. Vừa có học lực vừa có kỹ năng, các trường đại học nghề đã thu hút sự quan tâm của không ít phụ huynh và học sinh. Xét từ điểm chuẩn trúng tuyển đại học ở Trung Quốc năm 2025, nhiều trường đại học nghề có điểm chuẩn ngang với các trường đại học hàng đầu Trung Quốc.

Tháng 6/2025, Bộ Giáo dục Trung Quốc chính thức phản hồi, thành lập Đại học nghề Công nghệ thông tin Thâm Quyến trên cơ sở Học viện Công nghệ nghề thông tin Thâm Quyến, mở 5 chuyên ngành đai học nghề gồm: công nghệ phần mềm, công nghệ viễn thông hiện đại, công nghệ chíp, công nghệ sản xuất thông minh, công nghệ hệ thống nhúng, trong đợt tuyển sinh đầu tiên đã giành thắng lợi lớn, với điểm sàn tuyển sinh hơn 130 điểm.

Vì sao Đại học nghề Công nghệ thông tin Thâm Quyến nhận được sự quan tâm của đông đảo thí sinh và phụ huynh? Đó là do sự kết hợp sâu sắc giữa giáo dục nghề và ngành công nghệ thông tin. Được biết, trường đại học này đã cùng các doanh nghiệp lớn như Tencent, Inovance, v.v., mở 4 học viện kỹ sư kỹ thuật, cùng các doanh nghiệp hàng đầu trong ngành mở 16 học viện ngành nghề đặc sắc, cùng Tập đoàn Điện tử Trung Quốc, Huawei xây dựng cộng đồng chung tích hợp giáo dục và ngành nghề.

Lâu nay, giáo dục nghề ở Trung Quốc mới chỉ được đào tạo ở cấp độ trung cấp, cao đẳng. Hiện nay, đằng sau trào lưu“trung cấp nâng lên đại học”, là nhu cầu cấp bách về nhân tài kỹ thuật – kỹ năng kiểu tri thức, sáng tạo và liên ngành trong quá trình hướng đến cao cấp hóa, thông minh hóa của hệ thống ngành nghề hiện đại hóa Trung Quốc.

Ông Hứa Kiến Lĩnh - Hiệu trưởng Đại học nghề Công nghệ thông tin Thâm Quyến cho biết, giáo dục nghề đào tạo sinh viên nhạy bén phát hiện vấn đề, và năng lực giải quyết vấn đề thông qua công nghệ hay kỹ thuật, việc này cũng quan trọng giống như loại hình đào tạo đại học kiểu nghiên cứu học thuật, cũng đều là tìm kiếm nguyên lý, phát hiện kiến thức mới, nhưng lại cũng có sự khác biệt về cách tiếp cận. Là thành phố công nghệ hàng đầu Trung Quốc, Thâm Quyến có nhu cầu cấp thiết đối với nhân tài kỹ thuật công nghệ. Hiện nay, tỷ lệ sinh viên trường Đại học nghề Công nghệ thông tin Thâm Quyến tốt nghiệp ra trường có việc làm lên đến trên 97%, trong đó bình quân hàng năm có 22% sinh viên tốt nghiệp vào làm việc tại các doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc như Huawei, Tencent, BYD, v.v..

Có thể thấy rằng, giáo dục nghề đã trực tiếp phục vụ cho kinh tế thực thể, cung cấp nhân tài chuyên nghiệp cho các ngành chế tạo, ngành nghề mới nổi, v.v. Hiện nay, Trung Quốc có hơn 200 triệu nhân tài kỹ năng, nhưng nhân tài kỹ thuật cao chỉ chiếm 28%, các lĩnh vực quan trọng như công nghệ chip, năng lượng mới còn thiếu hơn 5 triệu nhân tài. Trong bối cảnh rất nhiều sinh viên ra trường khó tìm được việc làm, các sinh viên trường đại học nghề sau khi ra trường lại rất dễ tìm được việc làm, 5 năm qua đạt tỷ lệ lên đến 95%, với mức lương từ 6000-10000 NDT.

Chuyên gia cho biết, phần lớn các trường đại học nghề ở Trung Quốc đều là trường công lập, chú trọng phục vụ chiến lược quốc gia và dân sinh. Trường đại học nghề có mức học phí thấp nhưng cũng rất chất lượng, có thể cung cấp môi trường giáo dục tốt cho thanh niên nông thôn, tạo cho giới trẻ một con đường để thay đổi vận mệnh cuộc đời.

Nguồn: CMG